Groeve Blankenberg


De Dommel dl 2; winter


Op voorgaande foto is al prachtig te zien dat de Dommel bij recent hoogwater zand op de oevers heef afgezet. Niemand heeft daar nog gelopen en de stroomribbels zijn nog intact. In de schaduw van een kleine barriere heeft zich nog een fraaie afzetting gevormd.

> Lees meer

Groeve Blankenberg

9 mei 2012

In de omgeving van Cadier en Keer (Zuid-Limburg; A op de google luchtfoto) liggen diverse interessante, verlaten groeves. In het zuidoosten van de gemeente ligt de groeve Blankenberg (B op de google luchtfoto).




Ligging van Cadier en Keer en de groeve Blankenberg

Een aangename bijzonderheid is dat we via een hek de groeve in mogen. Ook is er een informatiepaneel aanwezig.




De entree van de groeve

Het paneel is nauwelijks leesbaar, maar er staat:

Groeve Blankenberg

Op deze plek is in het verleden vuursteen gewonnen. Deze vuursteen werd gebruikt voor het vervaardigen van straatstenen.

De Vuursteenbank van Cadier en Keer is met een oppervlakte van meer dan 8 km2 en een dikte van ca 2.5 meter de dikste bekende vuursteenbank ter wereld. Vuurstenen bezitten normaal de vorm van regelmatige of grillige knollen met een afmeting van enkele centimeters tot ongeveer 5 meter. De hier aanwezige grote vuursteenbank is voor de wetenschap een onopgelost raadsel.





Toelichting op het informatiepaneel

De keiharde dikke vuursteenbank onderin de groeve steekt uit. Er loopt een pad langs zodat het profiel van dichtbij bekeken kan worden.




De harde vuursteenbank onderin het profiel

En hier het hele profiel met wat toelichting. De vuursteenbank is een onderdeel van de Formatie van Gulpen. Daar boven ligt van B naar C de Kalksteen van Lanaye, eveneens van de Formatie van Gulpen. De horizont van Lichtenberg (C) vormt de scheiding tussen de onderliggende Formatie van Gulpen en de bovenliggende Formatie van Maastricht. Van C naar D bestaat de Formatie van Maastricht uit de Kalksteen van Valkenburg. Naar boven toe wordt de kalksteen zachter. In die kalksteen is door oplossing van de kalk of mergel een langwerpige holte, een zogenoemde orgelpijp (F) ontstaan. Die is opgevuld met materiaal dat er eerst boven heeft gelegen en waarin onder andere mooi afgeronde grindjes te zien zijn. Omdat boven D het al dan niet losse gesteente begroeid is, kan ik niet zien wat onder het gras zit. Mogelijk ligt er wat erosiemateriaal in de vorm van vuursteen uit opgeloste kalk, maar in ieder geval liggen daarop ook fluviatiele afzettingen van de Maas.




Profiel met toelichting

Leuk dat je in de groeve op je gemak kunt rondkijken en van dichtbij fotograferen.




Plaatjes maken

Detail van de hele dikke vuursteenbank behorend bij de Formatie van Gulpen.




Detail van de vuursteenbank

Boven de vuursteenbank ligt de Kalksteen van Lanaye en daarboven de horizont van Lichtenberg.




Detail Formatie van Gulpen

De orgelpijp die gevormd is in de Formatie van Maastricht is opgevuld met roestbruin materiaal dat erin weggezakt is.




Detail orgelpijp

Er is ook een mogelijkheid om via een trap de heuvel op te klimmen. Daar heb je een mooi overzicht over een droog dal en een bankje om even uit te rusten en van het uitzicht te genieten.




Afdaling via een trap

Het is vandaag droog en dat biedt de mogelijkheid om aan de zijkant even naar boven te klimmen om een orgelpijp van dichtbij te bekijken.




Op onderzoek bij een orgelpijp

Prachtig zie je van dichtbij het markante verschil tussen de geelwitte, zachte Kalksteen van Valkenburg en de roestbruine opvulling in de orgelpijp.




Markant kleurverschil

Als je naar de roestbruine opvulling kijkt vallen de mooie afgeronde steentjes van de Maasafzetting op.




Afgeronde grindjes in de opvulling

Bronnen:
Afbeeldingen:
BOHOteam
Literatuur: Felder, W., 2003. Bodemschatten van Zuid-Limburg. Uitgave: VVV Zuid-Limburg, Natuurhistorisch Museum Maastricht en stichting IKL.


De Dommel dl 1




We starten met een bezoek aan De Dommel. De provincie heeft hier een aardkundig monument benoemd, waarvan een paneel staat aan de Bobbenagelse weg in Sint-Oedenrode. Hoewel de provincie Utrecht ook veel dekzandgebieden heeft en bijvoorbeeld in de Gelderse Vallei de combinatie met beken algemeen is, valt het op bovenstaand kaartje gelijk op dat de door kanalisatie afgeneden meanderende beeklopen hier in deze omgeving in ruime mate bewaard zijn gebleven.

Op weg naar het paneel treffen we al een mooi uitzicht op een dekzandrug. Op de diverse kaartjes in dit webverhaal is deze locatie aangegeven door het getal 1. Vanaf dat punt kijken we in noordwestelijke richting naar een dekzandrug.



Deze geomorfologische kaart van Alterra (WUR) geeft de vormen aan het aardoppervlak weer. De groenige kleuren geven de beekdalbodem (code 2R7) aan, waarin soms wat veen is gelegen (code 1R4). De oude beddingen in de dalbodem zijn veelal nog watervoerend en op deze kaart aan de kronkelige blauwe waterpartijen herkenbaar. De beekdalbodem wordt aan weerszijden begrensd door dekzandvlakten (code 2M13) die soms door overstromingswater verspoeld zijn (code 2M10). Markant rijzen dekzandruggen (code 3K14 en 4K14) naast de beekdalbodem in de wat lager gelegen vlakkere dekzandgebieden op, zoals bijvoorbeeld op het vorige plaatje te zien was.

> Lees meer