Geotop Lehesten (Thueringen)


Eemland


Met behulp van de Fysisch geografische eenheden kaart kunnen we het ontstaan van Eemland en haar omgeving beter begrijpen. Eemland maakt deel uit van het glaciale bekken dat in de voorlaatste ijstijd (Saalien 150.000 jaar gleden) is uitgeschuurd door gletsjertongen van het landijs. Die stuwden aan weerszijden van het bekken stuwwallen op. De afzettingen die daarna in de tussenijstijd, het Eemien, gevormd zijn, staan niet op het kaartje omdat ze niet meer aan het oppervlak liggen. In de laatst ijstijd (Weichselien) is een dik pakket zand als een deken over het bestaande landschap neergelegd. Langs de stuwwallen staan de gordeldekzanden en wat verder weg ook dekzandvlaktes aangegeven. Plaatselijk komen ook dekzandruggen voor. In de laatste 10.000 jaar, gedurende het Holoceen, vindt er in Eemland op grote schaal veengroei plaats. Tussen de veeneilanden door worstelt zich de Eem een weg naar het noorden. Langs de Eem zijn vanuit de voormalige Zuiderzee jonge zeekleigonden afgezet. Bij het doorbreken van de dijken van de Zuiderzee zijn tijdens overstromingen herhaaldelijk kleilaagjes op het veen afgezet. De gevolgen van de overstromingen zijn op het kaartje als overslaggronden herkenbaar.

> Lees meer

Geotop Lehesten (Thueringen)

12 september 2012

Op een vakantie naar Thueringen hebben we ons niet beperkt tot het Thueringerwald maar ook tripjes in de wijdere omgeving gemaakt. Google Earth toonde in het zuidoosten van Thueringen een enorme groeve met een paar aardige afbeeldingen. Daarnaast vonden we op de website van Thueringer Landesanstalt fuer Umwelt und Geologie (TLUG) een lijst met geotopen waarin de groeve genoemd wordt.

In de hoop dicht bij de groeve te kunnen komen slaan we het (door mij) rood gekleurde weggetje in.




Onze route naar de groeve (Google Earth)

Na enkele honderden meters zien we enorme afvalbergen in de verte liggen. We gaan maar eens kijken want het is ons nog niet bekend of we echt in de groeve kunnen komen.




Afvalbergen in de verte

We lopen naar punt 1. Het zijn inderdaad enorme afvalbergen van leisteen. Het is uiteraard aantrekkelijk om daar even te zoeken. Na de vondst van wat leuke plantenafdrukken en mooie stukken met pyriet gaan we verder.




Lekker zoeken naar mooie stukken

Bij punt 2 parkeren we en lopen naar de groeve. De voormalige groeve blijkt als Schieferpark ingericht te zijn. Er worden ook rondleidingen gegeven, maar daar zijn we te laat voor.




De ingang van de groeve

Er is een soort madurodam van huizen met allerlei typen leistenen daken. Bij de rondleidingen kan men kennismaken met de gebouwen, oude materialen en technieken.




Informatiepaneel

Bij punt 3 kijk je over de groeve uit. De voormalige groeve staat vol water en de kleur van het water is wonderlijk blauw. In het water zijn ook nog wat resten van bouwwerken te zien.




Prachtig blauw water

Toch mooi dat men dit zo bewaard heeft. De karretjes vol met leisteen werden kennelijk via deze schacht omhoog gebracht. Zeker weten doen we dat niet, omdat we geen rondleiding meegemaakt hebben. De schoorsteen zal vermoedelijk wel een keer omvallen.




De Schacht

Deze karretjes stonden elders, maar ik neem aan dat ze gebruikt werden om de leisteen vanaf de schacht weer verder naar een van de werkloodsen te transporteren.




Soort kiepkarretjes

Uitzicht over de groeve. Plaatselijk komt de huidige helling overeen met de gelaagdheid in de leisteen.




Overzicht groeve

De groeve is echt diep. Zelfs op deze tweedimensionale foto komt dat wel over. Er stond gelukkig wel een reling met gaas, want met hoogtevrees en honden moet je toch een beetje oppassen.




Diepte

We zijn nu bij punt 4. Een deel van de gebouwen was verbouwd tot hotel, of misschien ook wel nieuw gebouwd. Hier en daar stond ook nog wat oud materieel ter opluistering opgesteld.




Hotel

Vlak naast het hotel was ook nog een gesteentetuin, waaraan ik aandacht besteed op de website digitaalzwerfstenenmuseum.nl

Al met al is dit Schieferpark iets waar je gemakkelijk een dag zoet kunt brengen, want er zijn ook nog diverse wandelpaden door de directe omgeving. Ik ben overigens wel benieuwd of een dergelijk grootcomplex rendabel te maken is. Hier en daar zouden wat extra uitzichtspunten welkom zijn en dag vergt natuurlijk weer onderhoud.




De gesteentetuin

Afbeeldingen: Google Earth en BOHOteam

Literatuur:
http://www.tlug-jena.de/geotope/geotope.html


Brabantse Wal (en Boudewijngroeve)


Ter oriŽntatie: midden op bovenstaande kaart liggen Woensdrecht en Hoogerheide en onderaan Ossendrecht. Op deze hoogtekaart staan ook wat rode getallen. Dat zijn plaatsen waar ik op excursie geweest ben en de omgeving gefotografeerd heb. In het onderstaande wordt daar naar verwezen.

Kees Kasse heeft indertijd voor de bovengenoemde Brabantspecial een artikel geschreven over de Brabantse Wal en de Boudewijngroeve. Het informatiepaneel dat in het veld staat geeft uiteraard ook wat toelichting.

Op het geologische gedeelte van het paneel is het grote hoogteverschil duidelijk te zien tussen de recente afzettingen van de Schelde en de oudere getijde afzettingen. Door opheffing van Brabant zijn die laatstgenoemde afzettingen hoger komen te liggen. Ze worden nog afgedekt door dekzanden, die aan het slot van de laatste ijstijd zijn neergelegd. Meestal zijn die dekzanden later nog verstoven. Riviererosie, met name door de Schelde, heeft van de overgangszone een langgerekte (>20 km) steilrand gemaakt. De 10 a 20 meter hoge steilrand is door afstromende beekjes, loodrecht op de steilrand, flink versneden en daardoor heeft de overgang op de hoogtekaart een gekarteld uiterlijk gekregen.

Een voordeel van al dat schrale zand op het hogere gedeelte is wel dat de landbouwkundige waarde gering was. Veel van die gronden zijn daardoor uiteindelijk relatief weinig verstoord in handen van groene organisaties gekomen.

> Lees meer