De stenen van Maarn (2000)


Niënhof en Oostbroek


Rivieren stromen uit gebergten naar zee. Het rivierwater transporteert daarbij grind, zand en klei. Als het water snel stroomt rollen stenen en grind over de rivierbedding. Als het water langzamer gaat stromen stopt het transport van deze grote en zware last, maar zand en klei wordt nog wel meegevoerd. Van de bergen naar de zee zie je dan ook de gemiddelde korrelgrootte afnemen. Een zelfde mechanisme treedt op bij overstromingen. Loodrecht op de rivier zien we in de bedding grind liggen en direct naast de normale bedding wordt een oever van zandig materiaal gevormd. Veel verder van de rivier, waar het water bijna stil komt te staan bezinken pas de fijnste deeltjes die in het water zweven, de kleideeltjes. Op de foto die langs de Lek genomen is, komt de zandige en hoger gelegen oeverwal duidelijk tot uiting.

> Lees meer

De stenen van Maarn (2000)






In 2001 overleed, veel te jong, Maarten van Vliet. Enige jaren hebben we samengewerkt aan het veiligstellen van de zwerfstenenverzameling in Maarn. Op bijgaande afbeelding is hij helemaal rechts, naast Jaap Zandstra te zien. Sinds de benoeming van het eiland tot Aardkundig Monument in 1999 hebben we samen de rondleidingen verzorgd op het zwerfsteneneiland.









Maarten heeft het boekje "De stenen van Maarn", met als ondertitel "Duizend en één schatten uit de zandafgraving" uitgebracht. Het aardige en veelzijdige boekje is gelukkig nog te verkrijgen door onder vermelding van "boekje" € 16,- over te maken op giro 3848575 t.n.v. M. Berkouwer. (incl. verzendkosten).


De Bol


In het zuidwesten van de provincie Utrecht zijn in de uiterwaarden van de Lek enkele prachtige aardkundige fenomenen in de vorm van rivierduinen op een voormalig eiland en een getijdekreek te herkennen. De getijdekreek is prima van af de winterdijk te zien. Bij een bezoek aan de rivierduinen moet rekening gehouden worden met de hoogte van het rivierwater in verband met de begaanbaarheid van de strekdam. Prachtig zijn op deze foto ook de copeontginningen in de Lopikerwaard te zien, maar daar gaat het ons nu niet om.

Wanneer we nog even in de lucht blijven en verder naar het westen kijken dan zien we binnendijks hoe dicht de boerderijen van Willige Langerak hier tegen de winterdijk gelegen zijn. Aan de rivierzijde van de winterdijk, de buitendijkse zijde, liggen allemaal kleiputten. Die getuigen nog van het regelmatige dijkonderhoud dat met de klei uit deze putjes gepleegd is. In de verte lijkt al weer een eiland zichtbaar.

> Lees meer